Kopzorgen: reanimatie bij mogelijk wervelletsel | ehbocollege.nl

Kopzorgen: reanimatie bij mogelijk wervelletsel

ma 12-08-2013 | EHBO | Bauke

Tijdens bijna élke EHBO cursus die ik geef komt de vraag wel. Moet je wel reanimeren als iemand nek- of wervelletsel kan hebben? De misverstanden zijn niet mis en dus een goede aanleiding voor een achtergrondartikel.


Wervelkolom

De wervelkolom bestaat uit 33 of 34 wervels, van het hoofd (atlas en axis) tot het stuitje (de staartwervels). De wervelkolom is belangrijk omdat het ons ruggemerg beschermt. Het ruggermerg is een deel van het centrale zenuwstelsel van het lichaam. Het deel in de wervelkolom ontvangt en verzendt sensorische informatie van huid, spieren en gewrichten en zorgt voor de beweging van ons lichaam.

Circulatie

Ons lichaam werkt in prioriteiten. Het meest belangrijke wordt het langst beschermd, soms dus ten koste van minder "vitale" functies in ons lichaam. Bloedsomloop, ademhaling en bewustzijn/hersenfunctie worden door ons lichaam als de belangrijkste functies beschouwd. Bloedsomloop en ademhaling worden samen ook wel circulatie genoemd.

ABC-protocol

Bij het benaderen van een slachtoffer leer je als eerste hulpverlener twee "rijtjes". Namelijk "de regel van vijf" en het "ABC-protocol".

Het ABC protocol is een methode om het eerste te behandelen wat het meest belangrijk is. ABC staat in dit geval voor:

Eigenlijk is hier het antwoord al een beetje in verscholen. Airway wordt in dit protocol, dat ook door de professionele hulpverleners wordt gebruikt, als belangrijkste gezien. Dat wordt nog duidelijker als je het hele ABC protocol ziet, namelijk de letters D en E.

D - Disability (bewustzijn controleren, beweging (on)mogelijk maken)
E - Exposure (controleren op/beschermen tegen invloeden van buitenaf zoals koude)

Daarnaast begint de "regel van vijf" met "Let op veiligheid". Dat houdt in: veiligheid voor jezelf, voor het slachtoffer en voor omstanders.

Wervelletsel versus circulatie

Tot voor zover het theoretische antwoord. Als eerste hulpverlener wil je nu weten wat je wel of vooral niet moet doen. Hier komt het op, misschien wat ongenuanceerd, determineren aan.
- Als je niet reanimeert is de kans groot dat een slachtoffer niet herstelt.
- Je kunt niet zelf inschatten of er wervelletsel is.
- Als er al wervelletsel is kun jij niet inschatten wat daar de consequenties van zijn.
- Je weet dat de consequentie van "geen circulatie" overlijden kan zijn.

Samenvattend

Als eerste hulpverlener heb je onvoldoende inzicht in wervelletsel. Als circulatie niet aanwezig is, behandel je het ernstigste letsel het eerst. Dat is dus die circulatie. Ongeacht mogelijk wervelletsel start je dan reanimatie. Verplaats sleen slachtoffer als dat nodig is.

Ademt een slachtoffer zelfstandig of is hij bij bewustzijn? Dan kun je het slachtoffer helpen door de wervelkolom onbewegelijk te houden door rust en steun te geven met dekens, door een fixatiegreep zoals de handgreep van Zäch of door andere technieken. Deze technieken leer je in een EHBO cursus.


Terug